पोखराबाट सौराहा जाँदै बंगलादेशका १२ फोटोपत्रकार, क्यामेराको लेन्सबाट चितवनको पर्यटन विश्वमाझ पुर्याउने अपेक्षा
पोखरा भन्दौ १ । राष्ट्रिय फोटोपत्रकार समूह ९एनएफपिजे० नेपालको निमन्त्रणामा नेपाल आएका बंगलादेशका १२ जना फोटोपत्रकार सोमबार पोखराबाट पर्यटकीय नगरी चितवनको सौराहा जाँदैछन्। नेपाल भ्रमणका क्रममा पोखराको प्राकृतिक सौन्दर्य र पर्यटकीय गतिविधिलाई क्यामेरामा कैद गरेका उनीहरूले अब चितवनको वन्यजन्तु, थारू संस्कृति, नदी, जंगल र स्थानीय जीवनशैलीलाई आफ्नो लेन्समा समेट्नेछन्।
बंगलादेशी फोटोपत्रकारहरूको यो भ्रमणलाई नेपाल–बंगलादेशबीचको पत्रकारिता तथा पर्यटन सम्बन्धलाई थप विस्तार गर्ने महत्वपूर्ण अवसरका रूपमा हेरिएको छ। विशेषगरी फोटो पत्रकारितामार्फत नेपालको पर्यटनलाई बंगलादेशी नागरिकसम्म पुर्याउने र नेपाल भ्रमणका लागि नयाँ सम्भावित पर्यटक आकर्षित गर्ने उद्देश्यले यो भ्रमण अर्थपूर्ण मानिएको छ।
सौराहा चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जसँग जोडिएको नेपालको प्रमुख वन्यजन्तु पर्यटन गन्तव्य हो। यहाँ एकसिङ्गे गैँडा, पाटेबाघ, हात्ती तथा विभिन्न प्रजातिका चराचुरुङ्गी अवलोकन गर्न सकिन्छ। राप्ती नदीमा डुंगा सयर, जंगल सफारी, थारू सांस्कृतिक कार्यक्रम, स्थानीय खानपान, गाउँ भ्रमण तथा सूर्यास्तको दृश्य सौराहाका प्रमुख आकर्षण हुन्। नेपाल पर्यटन बोर्डले पनि सौराहालाई जंगल, वन्यजन्तु, आदिवासी संस्कृति, स्थानीय परिकार र विभिन्न पर्यटकीय गतिविधिको संयोजन भएको गन्तव्यका रूपमा प्रस्तुत गर्दै आएको छ।
क्यामेराको लेन्समा चितवन
बंगलादेशी फोटोपत्रकारहरूले सौराहामा चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको जैविक विविधतासँगै स्थानीय समुदायको जीवनशैलीलाई समेत प्राथमिकताका साथ तस्बिरमा उतार्ने अपेक्षा गरिएको छ।
पोखरा र चितवन नेपालका दुई फरक प्रकृतिका पर्यटन गन्तव्य हुन्। पोखराले हिमाल, ताल र साहसिक पर्यटनको प्रतिनिधित्व गर्छ भने चितवनले वन्यजन्तु, जंगल र तराईको मौलिक संस्कृति प्रस्तुत गर्छ। यी दुई गन्तव्यलाई एउटै पर्यटन यात्रामा जोडेर प्रचार गर्न सके विदेशी पर्यटकका लागि नेपाल अझ आकर्षक बनाउन सकिने पर्यटन व्यवसायीहरूको बुझाइ छ।
चितवनमा पछिल्लो समय वन्यजन्तु पर्यटनसँगै प्रकृति, संस्कृति र समुदायमा आधारित पर्यटनको सम्भावना पनि बढिरहेको छ। सौराहाका अतिरिक्त मेघौली, पटिहानी, कसरा, अमलटारीलगायत क्षेत्रलाई समेत पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा विकास गर्न सकिने सम्भावना छ।
दुई देशका फोटोपत्रकारबीच लामो सहकार्य
नेपाल र बंगलादेशका फोटोपत्रकारबीचको सम्बन्ध अहिलेको भ्रमणबाट मात्र सुरु भएको होइन। एनएफपिजे नेपालका अनुसार बंगलादेश फोटो पत्रकार संघ ९द्यएव्ब्० सँग सन् २००५ देखि संस्थागत सहकार्य रहँदै आएको छ। तालिम, फोटो प्रदर्शनी, अनुभव आदान–प्रदान र व्यावसायिक भ्रमणमार्फत दुई देशका फोटोपत्रकारबीचको सम्बन्ध निरन्तर विस्तार हुँदै आएको छ।
यसै सहकार्यको पछिल्लो महत्वपूर्ण उदाहरणका रूपमा गत अप्रिलमा ढाकास्थित नेसनल प्रेस क्लबमा ‘द ब्युटी अफ नेपाल’ शीर्षकको नेपाल–बंगलादेश संयुक्त फोटो प्रदर्शनी आयोजना गरिएको थियो। एनएफपिजे नेपाल र बंगलादेश फोटो पत्रकार संघको संयुक्त आयोजनामा भएको प्रदर्शनीमा नेपालको प्राकृतिक सौन्दर्य, हिमाल, पहाड, तराई, संस्कृति तथा जनजीवन झल्काउने तस्बिर प्रदर्शन गरिएको थियो।
त्यसअघि एनएफपिजे नेपालको नेतृत्वमा १० जना नेपाली फोटोपत्रकार बंगलादेश पुगेका थिए। उक्त भ्रमण तथा फोटो प्रदर्शनीले दुई देशका फोटोपत्रकारबीचको व्यावसायिक सम्बन्धलाई थप मजबुत बनाएको थियो। त्यही क्रममा ढाकामा आयोजित ‘इम्पेरियल फोटो जर्नालिस्ट अप्रिसिएसन अवार्ड–२०२६’ मा नेपालका १० जना फोटोपत्रकारलाई विशेष सम्मानसमेत प्रदान गरिएको थियो।
यसरी हेर्दा बंगलादेशका १२ फोटोपत्रकारको अहिलेको नेपाल भ्रमण दुई देशबीच विगत दुई दशकदेखि विकसित हुँदै आएको सहकार्यकै अर्को महत्वपूर्ण कडी हो।
पर्यटन बजारका रूपमा बंगलादेश
नेपालका लागि बंगलादेश दक्षिण एसियाको सम्भावनायुक्त पर्यटन बजारमध्ये एक हो। बंगलादेशी नागरिकका लागि नेपाल भौगोलिक रूपमा नजिक हुनुका साथै हिमाल, प्राकृतिक सौन्दर्य, धार्मिक तथा सांस्कृतिक सम्पदा र साहसिक पर्यटनका कारण आकर्षक गन्तव्य बन्न सक्छ।
यस्तो अवस्थामा बंगलादेशका सञ्चारमाध्यम र सामाजिक सञ्जालमा प्रकाशित हुने नेपालका वास्तविक दृश्यहरूले पर्यटन प्रवर्द्धनमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्छन्। फोटो पत्रकारले खिचेको एउटा उत्कृष्ट तस्बिरले हजारौँ सम्भावित पर्यटकलाई कुनै गन्तव्यबारे जानकारी दिन सक्छ।
अहिलेको डिजिटल युगमा पर्यटन प्रचारका लागि दृश्य सामग्रीको प्रभाव अझ बढेको छ। ढाकामा आयोजित ‘द ब्युटी अफ नेपाल’ फोटो प्रदर्शनीका क्रममा बंगलादेशका सूचना तथा प्रसारण राज्यमन्त्री यासिर खान चौधरीले समेत अनलाइन र सामाजिक सञ्जालको विस्तारसँगै समाचार तथा पोस्ट पढ्न मानिसलाई आकर्षित गर्न फोटोग्राफीको महत्व बढेको बताएका थिए। उक्त प्रदर्शनीलाई नेपाल र बंगलादेशबीचको सांस्कृतिक सम्बन्ध तथा पर्यटन प्रवर्द्धनमा उपयोगी हुने धारणा पनि कार्यक्रममा व्यक्त गरिएको थियो।
सौराहाबाट नयाँ सन्देश
बंगलादेशी फोटोपत्रकारहरूको सौराहा भ्रमण केवल घुमफिरमा सीमित नरही चितवनको पर्यटन सम्भावनालाई अन्तर्राष्ट्रिय दृश्य कथाका रूपमा प्रस्तुत गर्ने अवसर बन्न सक्छ।
एकसिङ्गे गैँडाको संरक्षण, जंगल सफारी, राप्ती नदी, थारू संस्कृति, स्थानीय परिकार, ग्रामीण जीवन र प्रकृतिसँगको मानव सम्बन्धलाई उनीहरूले फरक दृष्टिकोणबाट प्रस्तुत गर्न सके बंगलादेशमा नेपालको नयाँ पर्यटन कथा पुग्नेछ।
यसका साथै चितवन र पोखरालाई जोडेर ‘हिमालदेखि जंगलसम्म’को पर्यटन प्याकेजका रूपमा प्रचार गर्न सकिने सम्भावना पनि छ। बिहान पोखराको फेवाताल र हिमालको दृश्यमा रमाएका पर्यटक केही घण्टाको यात्रापछि चितवनको जंगलमा गैँडा हेर्न सक्ने अनुभव नेपालका लागि विशिष्ट पर्यटन उत्पादन बन्न सक्छ।
हालैका वर्षमा चितवन र पोखरामा आन्तरिक तथा भारतीय पर्यटकको चहलपहल बढेको समाचारले पनि यी दुवै गन्तव्यको पर्यटन सम्भावना बलियो रहेको देखाएको छ। चितवन वन्यजन्तु पर्यटनका लागि नेपालको प्रमुख गन्तव्यका रूपमा स्थापित हुँदै आएको छ।
त्यसैले बंगलादेशका १२ फोटोपत्रकारको पोखरा हुँदै सौराहा यात्रा दुई देशका पत्रकारबीचको सम्बन्ध विस्तारसँगै नेपालको पर्यटनका लागि पनि एउटा प्रभावकारी ‘भिजुअल डिप्लोमेसी’ बन्न सक्छ। उनीहरूको क्यामेराबाट खिचिएका चितवनका दृश्य बंगलादेशका सञ्चारमाध्यम र डिजिटल प्लेटफर्ममा पुग्दा सौराहा र समग्र नेपालको पर्यटन बजारमा नयाँ सम्भावनाको ढोका खोल्ने अपेक्षा गरिएको छ।
क्यामेराले देखाउने चितवन केवल जंगल र गैँडाको कथा मात्र नभई प्रकृति, संस्कृति, संरक्षण र स्थानीय जीवनसँग जोडिएको नेपालको एउटा समृद्ध पर्यटन कथा बन्न सक्नेछ
