न्यूज अभियान
हरेक खबर विशेष खबर

विपद्, महँगी र अभावबीचको दसैँ : पीडामा परेकालाई साथ दिऔँ

काठमाडौं । दसैँ नेपालीको महान् चाड हो। आपसी सद्भाव, पारिवारिक मिलन, खुसी र उमङ्गको पर्व। वर्षभरिका दुःख, थकान र निराशा बिर्सेर परिवारसँग रमाउने, मान्यजनबाट टीका–जमरा र आशीर्वाद ग्रहण गर्ने तथा मीठो खाने, राम्रो लगाउने अवसरका रूपमा दसैँलाई लिइन्छ।

 तर, यस वर्षको दसैँ सबै नेपालीका लागि उत्तिकै खुसी र उल्लासमय बन्न सकेको छैन। एकातिर बाढीपहिरोले घरबारविहीन बनाएका नागरिकको पीडा छ, अर्कोतिर बढ्दो महँगीले सर्वसाधारणको चुलो र दसैँको उत्साहमाथि नै दबाब सिर्जना गरेको छ।

विशेषगरी भोटेकोशी र बूढीगण्डकी क्षेत्रमा बाढीपहिरोबाट प्रभावित परिवारका लागि यस वर्षको दसैँ उत्सवभन्दा बढी पीडा र अभावको समय बनेको छ। कतिपय परिवारले आफ्ना प्रियजन गुमाएका छन्, कतिपयले आफन्तको अवस्थाबारे अझै निश्चित जानकारी पाउन सकेका छैनन्। कसैको घर बगाएको छ, कसैको खेतबारी पुरिएको छ भने कसैको वर्षौँको मेहनत र सम्पत्ति एकैपटक प्राकृतिक विपत्तिले समाप्त पारिदिएको छ।

 यस्तो अवस्थामा उनीहरूका लागि दसैँको टीका, जमरा, नयाँ लुगा र मीठो परिकारभन्दा पनि सुरक्षित बास, एक छाक खाना र परिवारका सदस्यको साथ ठूलो आवश्यकता बनेको छ।

हामीमध्ये धेरैले दसैँमा नयाँ लुगा किन्ने, घर सजाउने, मिठा परिकार बनाउने र आफन्तसँग रमाउने तयारी गरिरहेका छौँ। तर, यही समयमा विपद्बाट प्रभावित नागरिकहरू आफ्नो जीवन फेरि कसरी अघि बढाउने भन्ने चिन्तामा छन्। कसैले अस्थायी आश्रयमा रात बिताइरहेका छन् भने कसैले गुमेको घर र बस्तीको सम्झनासँगै भविष्यको चिन्ता बोकेका छन्। उनीहरूको पीडालाई केवल समाचारको विषय बनाएर बिर्सनु मानवीय संवेदनामाथिको अन्याय हुनेछ।

दसैँको वास्तविक अर्थ केवल आफ्नो परिवारसँग खुसी साट्नु होइन, दुःखमा परेकालाई साथ दिनु पनि हो। त्यसैले यस वर्षको दसैँ मनाउँदै गर्दा बाढीपहिरो प्रभावित नागरिकको पीडा सम्झनु आवश्यक छ।

हाम्रो सानो सहयोगले कसैको घरमा चुलो बल्न सक्छ, कसैका बालबालिकाको अनुहारमा मुस्कान फर्किन सक्छ र निराश बनेको परिवारमा आशाको सञ्चार हुन सक्छ। सक्नेले आर्थिक सहयोग गरौँ, खाद्यान्न र लत्ताकपडा उपलब्ध गराऔँ तथा विपद्मा परेका परिवारलाई सामाजिक र भावनात्मक साथ दिऔँ।

यससँगै महँगीले सर्वसाधारणको दसैँ पनि कठिन बनाएको छ। खाद्यान्न, तरकारी, तेल, चिनी, मासु, लत्ताकपडा र दैनिक उपभोग्य वस्तुको मूल्यवृद्धिले सीमित आम्दानी भएका परिवारलाई चाडपर्वको खर्च धान्न मुस्किल बनाएको छ।

चाडपर्वको समयमा हुने अस्वाभाविक मूल्यवृद्धि, कृत्रिम अभाव, कालोबजारी र उपभोक्ता ठगीले सर्वसाधारणको समस्यालाई थप गम्भीर बनाउँछ। चाडपर्वका नाममा उपभोक्ताको बाध्यताको फाइदा उठाउने प्रवृत्ति कुनै पनि हालतमा स्वीकार्य हुन सक्दैन।

सरकारले बजार अनुगमनलाई प्रभावकारी बनाउँदै अत्यावश्यक वस्तुको सहज उपलब्धता सुनिश्चित गर्नुपर्छ। कृत्रिम अभाव सिर्जना गर्ने, मनपरी मूल्य असुल्ने र उपभोक्तालाई ठगी गर्ने व्यवसायीमाथि कडा कारबाही हुनुपर्छ। बजारलाई व्यवस्थित गर्ने जिम्मेवारी सरकारको हो भने इमानदार व्यापार र सामाजिक उत्तरदायित्व निर्वाह गर्नु व्यवसायीको कर्तव्य हो।

दसैँजस्तो पर्वमा नागरिकले आफ्नो क्षमताअनुसार सामान्य खुसीसमेत मनाउन नसक्ने अवस्था आउनु राज्य र समाज दुवैका लागि चिन्ताको विषय हो।

अर्कोतर्फ, विपद् प्रभावित नागरिकको पुनःस्थापना र राहत वितरणमा पनि राज्यले विशेष ध्यान दिनुपर्छ। उद्धार र तत्कालीन राहतसँगै सुरक्षित आवास, खाद्यान्न, स्वास्थ्य सेवा, बालबालिकाको शिक्षा र जीविकोपार्जनको व्यवस्था गर्न आवश्यक छ। चाडपर्वको समयमा राहत वितरणलाई थप व्यवस्थित, पारदर्शी र प्रभावकारी बनाइनुपर्छ। विपद्का कारण घरबार गुमाएका नागरिकलाई उनीहरूको पीडामाथि थप पीडा थप्ने गरी सरकारी सहायता र पुनःस्थापनाका प्रक्रियामा अल्झाउनु हुँदैन।

दसैँको शुभकामना केवल औपचारिक शब्दमा सीमित हुनुहुँदैन। शुभकामनाको वास्तविक अर्थ व्यवहारमा देखिनुपर्छ। पीडितको आँसु पुछ्न सकियो भने मात्र हाम्रो खुसीको अर्थ हुन्छ। विपत्तिमा परेकालाई बिर्सेर मनाइने उत्सवभन्दा दुःखमा परेकासँग खुसी बाँडिने पर्व बढी अर्थपूर्ण हुन्छ। त्यसैले यस वर्षको दसैँमा अनावश्यक खर्च र देखावटी प्रतिस्पर्धाभन्दा मानवीय सहयोग, पारिवारिक सद्भाव र सामाजिक एकतालाई प्राथमिकता दिनुपर्छ।

दसैँले हामीलाई असल विचार, आपसी सम्मान, सहिष्णुता र सद्भावको सन्देश दिन्छ। यही सन्देशलाई आत्मसात् गर्दै विपद् प्रभावित परिवारको पुनःस्थापनामा हातेमालो गरौँ, महँगी र कालोबजारीविरुद्ध जिम्मेवार बनौँ तथा दुःखमा परेका नागरिकको साथमा उभिऔँ।

अन्त्यमा, विजयादशमी तथा बडादसैँको पावन अवसरमा स्वदेश तथा विदेशमा रहनुभएका सम्पूर्ण नेपाली दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरूमा सुख, शान्ति, समृद्धि, सुस्वास्थ्य र उत्तरोत्तर प्रगतिको हार्दिक मंगलमय शुभकामना व्यक्त गर्दछौँ। प्राकृतिक विपत्तिबाट प्रभावित सबै परिवारले छिट्टै सामान्य जीवनमा फर्कने शक्ति र अवसर प्राप्त गरून्। महँगीको मारबाट सर्वसाधारणले राहत पाऊन्। देशमा विपद् व्यवस्थापन प्रभावकारी बनोस्, बजारमा सुशासन कायम होस् र हरेक नेपालीको घरमा खुसीको दीप बलोस्।

दसैँ सबैको होस्, खुसी सबैमा बाँडियोस् र विपत्तिमा परेका कुनै पनि नेपाली आफू एक्लो भएको महसुस गर्न नपरोस्। यही हाम्रो दसैँको शुभकामना ।