न्यूज अभियान
हरेक खबर विशेष खबर

अवैध चोरीतस्करी, लागूऔषध र हातहतियार नियन्त्रणमा सहयोग पुग्ने अपेक्षा
काठमाडौं । सीमा सुरक्षा व्यवस्थालाई थप प्रभावकारी, चुस्त र प्रविधिमैत्री बनाउने उद्देश्यले सशस्त्र प्रहरी बल, नेपालले कञ्चनपुरको गड्डाचौकी सीमा नाकामा तालिम प्राप्त कुकुर (के–९) सहितको टोली परिचालन गरेको छ। प्रमुख सीमा नाकाहरूमा विशेष तालिम प्राप्त कुकुरसहितको गस्ती तथा जाँच विस्तार गर्ने संगठनको नीतिअनुसार गड्डाचौकीमा पनि डग स्क्वाड परिचालन गरिएको हो।

कञ्चनपुरका प्रमुख जिल्ला अधिकारी मदन कोइरालाले असोज ३१ गते गड्डाचौकी सीमा नाकामा परिचालन हुने डग स्क्वाडको उद्घाटन गर्नुभएको हो। डग स्क्वाड परिचालनसँगै उक्त नाकामा आवतजावत गर्ने व्यक्ति तथा सामानको निगरानी र जाँचलाई थप प्रभावकारी बनाउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
भारतसँगको सीमा जोडिएको गड्डाचौकी कञ्चनपुरको प्रमुख प्रवेश नाकामध्ये एक हो।

यस नाकाबाट हुने आवतजावत तथा व्यापारिक गतिविधिलाई व्यवस्थित बनाउँदै अवैध वस्तुको ओसारपसार र सीमापार आपराधिक गतिविधि नियन्त्रण गर्नु सुरक्षा निकायका लागि महत्त्वपूर्ण चुनौती रहँदै आएको छ। यस्तो अवस्थामा तालिम प्राप्त कुकुरसहितको टोली परिचालनले शंकास्पद गतिविधिको पहिचान, जाँच तथा सुरक्षा निगरानीमा थप सहयोग पुर्‍याउने विश्वास गरिएको छ।

प्रमुख सीमा नाकामा डग स्क्वाड विस्तार
सशस्त्र प्रहरी बल, नेपालले सीमा सुरक्षालाई थप सुदृढ बनाउने उद्देश्यले यसअघि पनि विभिन्न प्रमुख सीमा नाकामा तालिम प्राप्त कुकुरसहितको टोली परिचालन गर्दै आएको छ। संगठनले २०८० सालमा झापाको काँकडभिट्टा नाकाबाट यस्तो व्यवस्था सुरु गरेको थियो। त्यसपछि २०८१ सालमा पर्साको वीरगञ्ज र रुपन्देहीको बेलहिया नाकामा तालिम प्राप्त डग स्क्वाड परिचालन गरिएको थियो।
यस वर्ष बाँकेको जमुनाह र कञ्चनपुरको गड्डाचौकी नाकामा समेत डग स्क्वाड विस्तार गरिएको छ। यससँगै प्रमुख सीमा नाकाहरूमा विशेष तालिम प्राप्त कुकुरको सहयोगमा गरिने जाँच तथा निगरानीको दायरा थप फराकिलो बनेको छ।
संगठनको नीतिअनुसार प्रमुख नाकाहरूमा डग स्क्वाड विस्तार गर्नुको उद्देश्य परम्परागत सुरक्षा जाँचलाई थप प्रभावकारी बनाउनुका साथै सम्भावित गैरकानुनी गतिविधिको पहिचान र नियन्त्रणमा सुरक्षा निकायको क्षमता अभिवृद्धि गर्नु हो।

चोरीतस्करी र लागूऔषध नियन्त्रणमा सहयोग
सीमा नाकामा हुने अवैध चोरीतस्करी, लागूऔषध ओसारपसार, हातहतियारको गैरकानुनी कारोबार तथा सीमापार अपराध नियन्त्रणमा तालिम प्राप्त कुकुरको प्रयोग उपयोगी मानिन्छ। विशेष तालिम प्राप्त कुकुरले शंकास्पद वस्तु पहिचान गर्न र सुरक्षा जाँचलाई लक्षित तथा प्रभावकारी बनाउन सहयोग पुर्‍याउँछन्।
सशस्त्र प्रहरी बलका अनुसार प्रमुख सीमा नाकाहरूमा तालिम प्राप्त डगसहितको टोली परिचालन गर्दा सुरक्षा जाँच र सीमा निगरानीमा प्रभावकारी तथा उपलब्धिमूलक नतिजा प्राप्त भएको छ। यही अनुभवका आधारमा गड्डाचौकीमा पनि डग स्क्वाड थप गरिएको हो।
सीमा सुरक्षामा कुकुरको प्रयोगले सुरक्षाकर्मीको निगरानी क्षमतालाई सहयोग पुर्‍याउनुका साथै शंकास्पद गतिविधिको समयमै पहिचान गर्न मद्दत गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। यद्यपि, यस्तो व्यवस्थाको प्रभावकारिता नियमित परिचालन, दक्ष जनशक्ति, आवश्यक उपकरण र अन्य सुरक्षा निकायसँगको समन्वयमा समेत निर्भर रहनेछ।

डगको दरबन्दी बढाउनुपर्ने आवश्यकता
हाल सशस्त्र प्रहरी बल, नेपालमा तालिम प्राप्त कुकुरका लागि कुल ३० वटा दरबन्दी रहेको छ। देशका विभिन्न सीमा नाकामा निगरानीको आवश्यकता बढ्दै गएको अवस्थामा डग स्क्वाडलाई थप विस्तार गर्न जनशक्ति र स्रोतसाधनको पर्याप्त व्यवस्था आवश्यक देखिएको छ।

संगठनले तालिम प्राप्त डगको दरबन्दी पर्याप्त मात्रामा वृद्धि गर्न सके देशका अन्य सीमा नाकाहरूमा समेत क्रमशः के–९ सहितको टोली परिचालन गर्न सहज हुने विश्वास लिएको छ। यसका लागि तालिम प्राप्त कुकुरको उपलब्धता, दक्ष ह्यान्डलर, नियमित प्रशिक्षण, स्वास्थ्य तथा हेरचाह र आवश्यक पूर्वाधारमा ध्यान दिनुपर्ने हुन्छ।

सीमा सुरक्षालाई केवल भौतिक उपस्थितिमा सीमित नराखी आधुनिक प्रविधि र विशेष तालिम प्राप्त जनशक्तिको सहयोगमा प्रभावकारी बनाउने प्रयासका रूपमा डग स्क्वाड विस्तारलाई हेरिएको छ। गड्डाचौकीमा सुरु गरिएको यो व्यवस्थाले अवैध ओसारपसार नियन्त्रण, शंकास्पद वस्तुको पहिचान तथा सीमापार अपराध न्यूनीकरणमा थप योगदान पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ।

प्रमुख सीमा नाकामा निगरानी विस्तारसँगै नियमित गस्ती, सूचनाको आदानप्रदान र जोखिममा आधारित जाँचलाई समेत सुदृढ बनाउन सके सीमा सुरक्षा व्यवस्थालाई थप विश्वसनीय र प्रभावकारी बनाउन सकिनेछ।