न्यूज अभियान
हरेक खबर विशेष खबर

नामले होइन, कर्मले जोगिन्छ इतिहास-शशांकमाथि उठेका प्रश्नले खोज्दैछ जवाफ

काठमाडौं, २० साउन । नेपाली राजनीतिमा बिपी कोइरालाको नाम केवल एउटा नेताको परिचय होइन, लोकतान्त्रिक आन्दोलन, राष्ट्रिय मेलमिलाप र जनताको अधिकारका लागि गरिएको त्यागको प्रतीक हो।

जेल, निर्वासन र संघर्षको लामो यात्राबाट बिपीले निर्माण गरेको राजनीतिक दर्शन आज पनि नेपाली लोकतन्त्रको महत्वपूर्ण आधार मानिन्छ।

तर, विडम्बना के छ भने, बिपीले रोपेको लोकतन्त्रको बिरुवामाथि बाहिरी शक्तिभन्दा बढी प्रश्न आफ्नै घरभित्रबाट उठ्न थालेका छन्।

बिपीको राजनीतिक विरासत बोकेको नेपाली कांग्रेस यतिबेला विचार, नेतृत्व र संगठनात्मक दिशाको प्रश्नसँग जुधिरहेको छ।

यही पृष्ठभूमिमा बिपीपुत्र डा. शशांक कोइराला को राजनीतिक भूमिकामाथि पनि बहस चर्किएको छ। आलोचकहरूले उनको नेतृत्व शैलीलाई कमजोर, अस्पष्ट र निर्णायक क्षमताको अभाव भएको आरोप लगाउँदै आएका छन्।

उनीमाथि पार्टीको ऐतिहासिक विरासतलाई नयाँ पुस्तासँग जोड्न नसकेको र संगठनभित्र देखिएका समस्यामा प्रभावकारी हस्तक्षेप गर्न नसकेको टिप्पणी हुने गरेको छ।

विरासतको भारी : नाम ठूलो कि जिम्मेवारी ?
राजनीतिमा वंशले ढोका खोल्न सक्छ तर इतिहासमा स्थान कर्मले मात्र सुरक्षित गर्छ। बिपी कोइरालाको विरासत कुनै पारिवारिक सम्पत्ति होइन, त्यो विचार, संघर्ष र बलिदानको धरोहर हो।

बिपीले कांग्रेसलाई केवल चुनाव जित्ने मेसिन बनाउन खोज्नुभएको थिएन। उहाँको सपना थियो सिद्धान्तमा अडिएको, जनताको पक्षमा उभिने र लोकतान्त्रिक मूल्यको रक्षा गर्ने पार्टी।

तर आज कांग्रेसभित्रै प्रश्न उठिरहेको छ : के पार्टी बिपीको विचारमा हिँडिरहेको छ कि केवल बिपीको नामलाई राजनीतिक पूँजीका रूपमा प्रयोग गरिरहेको छ?

बिपीको सपना र आजको कांग्रेसबीचको दूरी
बिपीको राजनीतिक यात्राको केन्द्रमा तीन कुरा थिए लोकतन्त्र, राष्ट्रियता र जनतासँगको प्रत्यक्ष सम्बन्ध। तर पछिल्लो समय कांग्रेसभित्र गुटबन्दी, आन्तरिक शक्ति संघर्ष, नेतृत्वको प्रतिस्पर्धा र संगठनात्मक कमजोरीका विषयहरू बढी चर्चामा छन्।

यही कारण आलोचकहरू प्रश्न गर्छन् : “बिपीले संघर्ष गरेर बनाएको पार्टी आज किन आफ्नै आन्तरिक संघर्षमा अल्झिएको छ?”

पार्टीभित्रको नेतृत्व पुस्तान्तरण, युवालाई स्थान दिने विषय र संगठन सुधारको बहस चलिरहँदा पुरानो विरासत बोकेका नेताहरूको भूमिकामाथि पनि स्वाभाविक रूपमा प्रश्न उठ्ने गरेका छन्।

शशांकमाथि प्रश्न : मौनता कि रणनीति ?
डा. शशांक कोइरालाको राजनीतिक शैली लामो समयदेखि फरक प्रकृतिको देखिन्छ। उनी आक्रामक राजनीतिक अभिव्यक्तिभन्दा संयमित शैलीका नेता मानिन्छन्। तर अहिलेको प्रतिस्पर्धात्मक राजनीतिमा केवल शालीनता पर्याप्त हुन्छ कि निर्णायक हस्तक्षेप पनि आवश्यक पर्छ भन्ने प्रश्न उठेको छ।

आलोचकहरूको भनाइ छ : “इतिहासले दिएको अवसरलाई केवल सम्मानका रूपमा होइन, जिम्मेवारीका रूपमा प्रयोग गर्नुपर्छ।”

यद्यपि उनका समर्थकहरू भने कोइरालाको शैलीलाई फरक राजनीतिक संस्कारका रूपमा व्याख्या गर्छन् र उनीमाथि गरिएका आलोचनालाई अतिरञ्जित भएको बताउँछन्।

कांग्रेसको चुनौती : विपक्षी होइन, आफ्नै कमजोरी
आज नेपाली कांग्रेसका लागि सबैभन्दा ठूलो चुनौती अन्य राजनीतिक दल होइन, आफ्नै संगठनभित्रको विश्वास संकट भएको टिप्पणी हुन थालेको छ।

जनताले खोजिरहेको प्रश्न छ : के कांग्रेस फेरि विचारको राजनीति गर्छ ?

के उसले बिपीको लोकतान्त्रिक मूल्यलाई व्यवहारमा उतार्छ ?

के नयाँ पुस्तालाई नेतृत्वमा ल्याउन तयार हुन्छ ?

यदि पार्टीले यी प्रश्नको जवाफ दिन सकेन भने केवल ऐतिहासिक नामले भविष्य जोगाउन कठिन हुनेछ।

इतिहासले वंश होइन, योगदान सम्झिन्छ
राजनीतिमा परिवारले परिचय दिन सक्छ, तर जनताले मूल्यांकन गर्ने कुरा काम हो। बिपी कोइरालाको नाम नेपाली इतिहासमा अमर हुनुको कारण उहाँ कसैका छोरा हुनु होइन, आफ्नै संघर्ष र विचारका कारण हो।

त्यसैले आजको मूल प्रश्न शशांक कोइरालामात्र होइन, सम्पूर्ण कांग्रेस नेतृत्वमाथि छ “बिपीको विरासतलाई भाषणमा सम्झिने कि व्यवहारमा जोगाउने?”

किनकि इतिहासको अदालतमा पद, परिवार र परिचयभन्दा ठूलो प्रमाण एउटा मात्र हुन्छ कर्म।

यो पनि पढ्नुहोस् :
कांग्रेस विभाजन गर्ने अन्तिम कसरत ! बीपी पुत्र शशांकलाई अघि सारेर ‘विद्रोही कांग्रेस’ बनाउने खेल ! लिगेसीदेखि नेतृत्व संघर्षसम्म प्रश्नैप्रश्न

कांग्रेसमा ‘खान्दानी’ राजनीति समाप्तिको संकेत ? सदस्यता नवीकरणले उडायो पुराना नेताको निद्रा !

राजनीतिक स्थिरता र कांग्रेस रूपान्तरणको एजेन्डासहित शशांकको राष्ट्रिय भेला, ‘लोकतन्त्र दबाबमा छ’

पुस्तौली राजनीतिमा ठूलो धक्का, देउवा समूहको छटपटी, विधानलाई नै चुनौती दिने खेल !